Evcil Hayvanlarda Uyku Bozuklukları Yaşanabilir mi?

Evcil Hayvanlarda Uyku Bozuklukları Yaşanabilir mi? - Evcil Hayvanlarda Uyku Bozuklukları Yaşanabilir Mi? Kediler ve köpekler, insanlarla aynı uyku bozukluklarının çoğunu yaşarlar. Uykusuzluk çeken bir evcil hayvan ebeveyni, bir gece uyandığında dört ayaklı arkadaşının da aynı derecede huzursuz olduğunu fark edebilir! Ve tıpkı insanlar gibi, uyku apnesi olan evcil hayvanlar da uykularında horlar ve sık sık sarsılarak uyanırlar. Tedavi de oldukça benzerdir;

Evcil Hayvanlarda Uyku Bozuklukları Yaşanabilir Mi? Kediler ve köpekler, insanlarla aynı uyku bozukluklarının çoğunu yaşarlar. Uykusuzluk çeken bir evcil hayvan ebeveyni, bir gece uyandığında dört ayaklı arkadaşının da aynı derecede huzursuz olduğunu fark edebilir! Ve tıpkı insanlar gibi, uyku apnesi olan evcil hayvanlar da uykularında horlar ve sık sık sarsılarak uyanırlar. Tedavi de oldukça benzerdir;

Evcil Hayvanlarda Uyku Bozuklukları Yaşanabilir Mi?

Kediler ve köpekler, insanlarla aynı uyku bozukluklarının çoğunu yaşarlar. Uykusuzluk çeken bir evcil hayvan ebeveyni, bir gece uyandığında dört ayaklı arkadaşının da aynı derecede huzursuz olduğunu fark edebilir! Ve tıpkı insanlar gibi, uyku apnesi olan evcil hayvanlar da uykularında horlar ve sık sık sarsılarak uyanırlar.

Tedavi de oldukça benzerdir; melatonin, ağrı kesici ilaçlar ve stres yönetimi, uyku bozukluğu olan evcil hayvanların yaşam kalitesini artırabilir. Evcil hayvanlarda en sık görülen uyku bozukluklarına ve daha iyi bir uyku çekmelerine yardımcı olmak için neler yapabileceğinize bir göz atın.

Uyku Apnesi

Uyku apnesi, uyku esnasında solunumun durması olarak tanımlanabilir. Solunum yolları geçici olarak daraldığında veya çöktüğünde ortaya çıkar. Bu olduğunda evcil hayvan aniden uyanır ancak bir dakikadan kısa bir süre içinde tekrar uykuya dalar. Uyku apnesi olan evcil hayvanlar, düşük uyku kalitesi nedeniyle yüksek sesle horlama ve düşük enerji gibi semptomlar yaşarlar.

Uyku apnesi, köpeklerde çok nadirdir ve kedilerde neredeyse hiç görülmez. Ancak bozukluk, potansiyel olarak yaşamı tehdit ettiğinden, uyku apnesinden şüphelenen sahipler tedavi seçenekleri hakkında bir veterinerle konuşmalıdır.

Köpeklerde uyku apnesi için bir risk faktörü obezitedir. Köpeğiniz obezse veterineriniz egzersiz ve kısıtlı bir diyet yoluyla kilo vermeyi önerebilir. Risk altında olan bir diğer grup ise, puglar gibi anormal şekilli hava yollarına sahip köpek cinsleridir. Bu durumda, uyku apnesinin tek tedavisi, daha iyi hava akışını sağlamak için rekonstrüktif cerrahidir.

Insomnia (Uykusuzluk)

Pek çok insan uykusuzluğa aşinadır. Bu, gece yarısı sık sık uyanma ve tekrar uykuya dalma güçlüğü ile karakterize bir uyku bozukluğudur. Uykusuzluk çeken evcil hayvanlar, geceleri artan hareketlilik, mızmızlanma veya ağlama ile sahiplerini ayakta tutabilir. Uykusuzluk ayrıca gündüz uyku hali ve oyuna daha az ilgi gösterme ile de ilişkilidir.

Evcil hayvanlar için uykusuzluğun her zaman altta yatan bir nedeni vardır. Artrit veya yeni bir yaralanma nedeniyle acı çekiyor olabilirler. Belki de çevrelerindeki bir şey strese veya endişeye neden oluyor ve bu da gözlerini kapatmalarını neredeyse imkansız hale getiriyor olabilir. Yaşlı evcil hayvanlar, doğal olarak bilişsel gerileme yaşarlar ve bu da uyku-uyanıklık döngülerini bozabilir.

 

Tedavi, uykusuzluğun nedenine bağlı olacaktır. Örneğin, bir veteriner ağrıyan eklemleri, iyileşen bir yaralanmayı veya cilt alerjilerini yönetmek için ağrı kesici veya antihistaminik reçete edebilir. Omega-3 yağ asitleri, bilişsel işlevi desteklerken melatonin, evcil hayvanların geceleri uykuya dalmasına yardımcı olur. Diğer uyku bozukluklarının aksine, uykusuzluk tedavisi tamamen bozukluğun kendisinden ziyade nedenini ele almakla ilgilidir.

Narkolepsi

Narkolepsi, hem kedilerde hem de köpeklerde görülebilir. Narkolepsisi olan bir evcil hayvan, uyarı vermeden bilincini kaybeder ve uykunun hızlı göz hareketi (REM) aşamasına girer. Vücutları gevşer ve yere düşerler. Narkolepsi için yaygın tetikleyiciler arasında heyecan verici olaylar ve fiziksel aktivite yer alır. Narkoleptik ataklar, endişe verici görünebilir ancak ne acı verici ne de hayati tehlike oluşturur.

Hayvan sahipleri, narkoleptik atakları önleyemese de ilaç tedavisiyle sıklıklarını azaltabilirler. Hiperaktiviteyi azaltabilen ve gün boyunca uyanıklığı teşvik edebilen reçeteli ilaçlar mevcuttur. Hiperaktivitenin azalması, evcil hayvanların, sahibinin eve gelmesi veya köpek parkına gezi gibi heyecan verici durumlarda bir atak yaşama olasılığını azaltır.

Evcil hayvan ebeveynleri, evcil hayvanlarının narkoleptik ataklarını neyin tetiklediğini de öğrenmelidir. Bir epizodun (ruh halinin dalgalanması durumu) gerçekleşmek üzere olduğunu bildiklerinde evcil hayvanı nazikçe uyandırmaya hazırlanarak süresini kısaltabilirler. Gürültü, konuşma veya okşama gibi dış uyaranlar, evcil hayvanınızın saniyeler içinde bilincini yeniden kazanmasına yardımcı olabilir.

Katapleksi

Katapleksi, narkolepsiye benzer; aradaki temel fark, katapleksik hayvanların atak boyunca bilinçli kalmasıdır. Ayrıca katapleksi, fiziksel aktiviteden ziyade yoğun duygulardan kaynaklanır. Evcil hayvan, geçici kas felci ile yan yatar. Bununla birlikte, çevrelerinin tamamen farkında olurlar. Evcil hayvanın hala uyanık olduğunu söyleyebilirsiniz çünkü gözleri açıktır ve hareketi takip eder. Tıpkı narkolepsi gibi, ataklar ağrısızdır ve genellikle bir dakikadan kısa sürer.

Katapleksi tedavisi, evcil hayvanın heyecanını, stresini veya korkusunu neyin tetiklediğini öğrenmeyi içerir. Bu durumlardan kaçınmaya veya mümkünse azaltmaya çalışın. Bozukluğun kendisi zararsız olsa da katapleksi, evcil hayvanları diğer hayvanların yanında veya dış ortamlarda saldırıya karşı savunmasız bırakır. Merdivenler, havuzlar ve köpek parkları çevresinde evcil hayvanınızı denetleyin. Sahipleri, nazik sözler ve nazikçe sevme ile evcil hayvanları katapleksi nöbetinden çıkarabilir.

Uyku bozuklukları, gündüz uyku hali veya anormal davranış sorunlarına neden olarak bir evcil hayvanın yaşam kalitesini olumsuz yönde etkileyebilir. Uyku bozuklukları, nadiren yaşamı tehdit etse de evcil hayvanın hayatını dolu dolu yaşayabilmesi için veterinerinize danışmanız gerekir. Doğru tedavi ile bazı uyku bozuklukları iyileştirilebilir bile! Bir veterinerle ne kadar erken konuşursanız tüylü bebeğiniz o kadar erken iyi bir gece uykusu çekebilir.

Yazar Hakkında

Eser MAMAPLUS (@eser_mamaplus) evcil hayvan bakımı ve eğitimi konularında uzman bir yazardır. Yıllarca süren deneyimi ile evcil hayvan sahiplerine rehberlik etmektedir.

İlgili Yazılar

Kedilerde Hassas Sindirim Sistemi İçin Beslenme Nasıl Olmalı?
Kedi Bakımı
4 dk okuma
Kedilerde Hassas Sindirim Sistemi İçin Beslenme Nasıl Olmalı?

Kediniz mamasını yedikten sonra kusuyor, dışkısı sık sık yumuşuyor ya da yeni bir mamaya geçtiğinizde uzun süre toparlanamıyorsa “hassas bir sindirim sistemi” olduğunu düşünebilirsiniz. Ancak bu ifade tek başına bir teşhis değildir. Tekrarlayan kusma, ishal, gaz, iştah değişikliği veya kilo kaybının arkasında ani mama değişimi ve stres gibi geçici nedenlerin yanı sıra parazitler, gıda reaksiyonları veya bağırsak hastalıkları da bulunabilir.

Kedilerde İştahsızlık Neden Olur? Kediniz Yemek Yemiyorsa Ne Yapmalısınız?
Kedi Bakımı
4 dk okuma
Kedilerde İştahsızlık Neden Olur? Kediniz Yemek Yemiyorsa Ne Yapmalısınız?

Kediniz mama kabına gidiyor, kokluyor ve arkasını dönüyorsa bunu hemen “naz yapıyor” diye yorumlamak kolaydır. Oysa kedilerde iştahsızlık, tek başına bir hastalık değil; ağız ağrısından strese, mide bulantısından böbrek hastalığına kadar farklı sorunların ortak belirtisidir.

Köpeğiniz Depresyonda Olabilir mi? Depresyonunun Belirtileri ve Nedenleri
Köpek Bakımı
4 dk okuma
Köpeğiniz Depresyonda Olabilir mi? Depresyonunun Belirtileri ve Nedenleri

Kapıyı açtığınızda sizi heyecanla karşılayan köpeğiniz birkaç gündür yatağından kalkmıyor, en sevdiği oyuncağa bakmıyor ya da mama saatine eskisi kadar ilgi göstermiyorsa içinize bir şüphe düşebilir: “Köpeğim depresyonda olabilir mi?” Köpekler duygularını kelimelerle anlatamaz; ancak davranışlarındaki değişimler bize önemli ipuçları verir. Yine de isteksizlik, uyku artışı veya iştahsızlık yalnızca ruh hâliyle ilgili değildir.

Kedilerin Yeni Bir Eve ve Sahip Değişikliğine Alışma Süreci
Kedi Bakımı
4 dk okuma
Kedilerin Yeni Bir Eve ve Sahip Değişikliğine Alışma Süreci

Bir kedinin hayatında ev değiştirmek ya da sahibinin değişmesi, dışarıdan bakıldığında yalnızca adres değişikliği gibi görünebilir.